Odwiedziło nas
Liczniki na stonę
Stan od dnia
05.09.2012r.

A+ | A-








Wspierają
Muzeum w Łęczycy
w 2015 r.:













Zajęliśmy II miejsce !!!





RYS HISTORYCZNY ZAMKU - SIEDZIBY MUZEUM

Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej w latach 1357-1365. Jest jednym z typowych architektonicznych założeń kazimierzowskich. Zajmował południowo-wschodnią część miasta. W swoich murach gościł trzech polskich królów: Władysława Jagiełłę, Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta III Wazę.


rys- "Kazimierz Wielki" -Jan Matejko

Jagiełło przebywał tutaj 36 razy. Powodem tak częstych wizyt monarszych były sprawy państwowe (najczęściej sądy), wojny z Zakonem Krzyżackim i Zjazdy Generalne. W 1406 r. zamek spłonął razem z miastem. Został jednak szybko wyremontowany i już latem 1409 r. dwukrotnie gościł w swoich murach polskiego monarchę. Po klęsce rycerzy zakonnych na polach Grunwaldu w dniu 15 lipca 1410 r. część znamienitych jeńców krzyżackich i zagranicznych gości posiłkujących Zakon została osadzona pod strażą w zamku łęczyckim, gdzie czekali na wykup.

W 1420 i 1426 r. na zamku odbyły się dwa najburzliwsze Zjazdy Generalne w jego dziejach: na pierwszym z tych zjazdów doszło do zbrojnego starcia pomiędzy zwolennikami oskarżonych o przekroczenie swoich kompetencji w rokowaniach z cesarzem Zygmuntem Luksemburskim posłów polskich (kanclerz i biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec, marszałek koronny Zbigniew z Brzezia oraz kasztelan kaliski Janusz Tuliszkowski) a ich przeciwnikami; na drugim szlachta posiekała mieczami dokument gwarantujący następstwo tronu najstarszemu synowi Władysława Jagiełły Władysławowi, zwanemu póĽniej Warneńczykiem.
Młodszy syn Władysława Jagiełły Kazimierz Jagiellończyk też dość często przebywał na łęczyckim zamku. Szczególnie miało to miejsce w okresie wojny trzynastoletniej z Zakonem Krzyżackim (1454-1466). Przebywali tutaj też okresowo jego żona - królowa Elżbieta Rakuszanka oraz syn Władysław, przyszły król Czech i Węgier.

Trzecim i ostatnim monarchą polskim, który przebywał na zamku w Łęczycy był Zygmunt III Waza. Przybył tutaj w czasie wyprawy do Krakowa na własną koronację i został powitany przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Stanisława Karnowskiego.

Pożar zamku w 1462 r. oraz przygródka zamkowego w 1484 r. wpłynęły na znaczną rujnację budynków zamkowych. W połowie XVI w. źle było już zarówno z budynkami zamkowymi jak i wieżą oraz murami. Ówczesny starosta łęczycki Jan Lutomierski, podskarbi koronny i kasztelan sieradzki i łęczycki w 1563 r. dokonał ogromnego remontu zamku. Najważniejszą inwestycją starościńską stał się jednakże nowy dom mieszkalny, zwany "domem nowym". Domurowano go do wieży bramnej od północy, wzdłuż zachodniego muru obronnego.

Pod koniec sierpnia 1655 r. zamek łęczycki i miasto opanowały wojska szwedzkie, dowodzone przez gen. R. Douglasa. Polacy odzyskali Łęczycę dopiero w początkach października 1656 r. po krwawym szturmie, w trakcie którego mocno ucierpiał zamek. "[...] najbardziej ucierpiała [...] wschodnia strona zamku z Domem Wielkim, północno-wschodnim narożem muru obronnego i kuchniami" (T. Poklewski, Zamek w Łęczycy, Łęczyca 1996). Co prawda szlachcie łęczyckiej udało się do 1681 r. częściowo odbudować i zabezpieczyć go przed całkowitą ruiną, ale w początkach XVIII w. w trakcie walk Stanisława Leszczyńskiego, wspieranego przez wojska szwedzkie Karola XII, przeciwko królowi Augustowi II Mocnemu zamek uległ nowym zniszczeniom. W 1705 r. przebywał w nim sam Karol XII ze swoim wojskiem. W 1769 r. zamek i miasto zdobył w walce z konfederatami barskimi rosyjski generał Drewicz.

"Druga połowa XVIII wieku przynosi zamkowi dalsze dewastacje. Prawdopodobnie wtedy zabiera się z zamku co najmniej część wystroju kamieniarskiego: "dom nowy" jest opuszczony, a okna zabezpieczone, zachowana część "domu starego" służy jeszcze początkowo do przechowywania archiwów grodzkiego i ziemskiego, ale coraz dalej idąca rujnacja i groźba zawalenia murów zmusza w końcu władze do przeniesienia archiwaliów do klasztoru dominikanów. W 1788 roku runął budynek bramny [...]" (T. Poklewski, Zamek...). Rok później natomiast zaczęto remont wieży.

W 1793 r. Łęczyca w wyniku drugiego rozbioru Polski znalazła się pod panowaniem pruskim. Nowi władcy zamierzali przekształcić miasto i zamek w nowoczesną fortecę. "Przed południowo-wschodnim narożem zamku usypano szaniec [...], w murze obwodowym wykuto bramę, a przez cały dziedziniec, od bramy zamkowej do bramy na szaniec, wykopano drogę działową. Rozebrano przy tym przeszkadzające w budowie drogi ściany Domu Wielkiego. Wydaje się, że obniżono tez wtedy zewnętrzne ściany tego gmachu i obniżono mury zamku. Utracił on przy tym ostatecznie charakter średniowiecznej twierdzy. Mury nabrały charakteru parkanu, brama zniknęła." (T. Poklewski, Zamek...).

Pruską fortyfikację rozebrali w 1809 r. Austriacy. Po 1815 r. zamek przejęła Komisja Wojny Królestwa Polskiego i oddała Dyrekcji Inżynierów Wojska Polskiego. W "domu nowym" mieszkał kapitan inżynierów oraz znajdowały się magazyny, a w zachowanej części Domu Wielkiego umieszczono laboratorium prochowe (st±d nazwa "prochownia"). W 1826 r. minister Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych Królestwa, Grabowski, chciał przejąć zamek w celu budowy na jego miejscu szkoły, ale nie zgodziło się na to wojsko.

Od 1831 r. zamkiem dysponował burmistrz Łęczycy i sprzedawał go po trochu do rozbiórki na cegłę. Po 1834 r. wali się mur zamkowy od północy i częściowo od wschodu, część '"domu nowego" i wieża. W 1841 r. miasto stało się legalnie właścicielem zamku, a na skutek interwencji z zewnątrz zarząd miejski musiał zaprzestać rozbiórki zamku, który w okrojonej formie doczekał się odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 r. "W okresie międzywojennym reperowano po trochu mury zamkowe" (T. Poklewski, Zamek...).

Mimo zawieruchy wojennej w latach 1939-1945 zamek ocalał. Po II wojnie światowej na zamek wprowadził się hufiec łęczyckich harcerzy. Do rozwiązania ZHP w 1949 r. w wieży zamkowej miał jeszcze swoją siedzibę krąg zuchmistrzów z Harcerskim Amatorskim Teatrzykiem Kukiełek "Awangarda".

RYS HISTORYCZNY MUZEUM

Muzeum w Łęczycy próbowali utworzyć jeszcze przed 1939 r. działacze Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK). Niestety zakończyło się to niepowodzeniem wskutek wybuchu II wojny światowej. Jednak wraz z odrodzeniem się w 1946 r. PTK powrócono do przedwojennych planów. 2 kwietnia 1948 r., dzięki staraniom członków PTK władze województwa łódzkiego zarejestrowały Muzeum Ziemi Łęczyckiej (działające już od 1 marca 1948 r.) jako placówkę podległą Powiatowemu Związkowi Samorządowemu w Łęczycy. Rozpoczęły się prace konserwatorskie na zamku łęczyckim, który stał się siedzibą muzeum. Subwencje na remont zapewniło Ministerstwo Kultury i Sztuki. 16 lutego 1949 r. w wyremontowanym Domu Nowym nastąpiło oficjalne otwarcie Muzeum. Kierownikiem została Jadwiga Grodzka, która funkcję tę sprawowała do 1973 r.

W kręgu zainteresowań muzeum była sama Łęczyca i obszar dawnej Ziemi łęczyckiej. "Początki były bardzo skromne, zaczęto od ok. 300 zabytków, z tego ok. 100 stanowiły meble, obrazy, wyroby ze szkła i porcelany, pochodzące z okolicznych majątków ziemskich, zabezpieczone podczas przeprowadzania reformy rolnej" (Łęczyca. Monografia miasta do 1990 r., Łęczyca 2001).

W 1950 r. łęczyckie muzeum przejęło Ministerstwo Kultury i Sztuki i zmieniono nazwę na Muzeum w Łęczycy. W latach 1951-1953 trwał remont Domu Starego, w którym zamierzano prezentować stałą ekspozycję przyrodniczą. W 1952 r. rozpoczęto wstępne prace zmierzaj±ce do utworzenia działu etnograficznego, który zaczął funkcjonować w pełni od 1956 r. Od samego początku istnienia muzeum zajęto się także organizowaniem wystawy stałej. W 1956 r. stałą ekspozycję dzielono na: archeologię, grodzisko w Tumie, Kolegiatę w Tumie, miasto i wieś łęczycką. Od 1960 r. na wystawie stałej pokazywano zabytki z zakresu historii, archeologii, przyrody i sztuki ludowej.

Twórczość ludowa znajdowała się w kręgu szczególnych zainteresowań Muzeum. W jej ramach prowadzono badania, które obejmowały sztukę i literaturę, a mając charakter długoterminowy, dotyczyły całego obszaru Ziemi Łęczyckiej. Główną formą podtrzymywania twórczości ludowej były różnotematyczne konkursy. Pierwszy z nich odbył się w 1958 r. Wiele prac konkursowych z wszystkich dziedzin sztuki ludowej wzbogaciło następnie zbiory muzealne, które wraz z wcześniej pozyskanymi eksponatami, przedstawiano na wystawach stałych, czasowych i pokonkursowych.

W ramach działalności naukowo-oświatowej muzeum przygotowywało wystawy czasowe, objazdowe, oświatowe, organizowało odczyty, pogadanki, koncerty, konkursy historyczne oraz plastyczne. Poza tym gromadzono i opracowywano naukowo zabytki historyczne, archeologiczne, przyrodnicze, artystyczne, numizmatyczne i etnograficzne.

W 1961 r. rozpoczęto badania architektoniczne zamku, a w 1964 r. prace konserwatorskie. Objęły one pełną odbudowę wieży głównej, Domu Nowego wraz z budynkiem bramnym i część murów obronnych. Prace te spowodowały przerwę w stałej działalności wystawienniczej w salach zamkowych. Ich miejsce zajęły ekspozycje czasowe i objazdowe. Konserwacja zamku została zakończona w 1976 r. i w dniu 21 lipca tegoż roku został on przekazany miastu. Zwiedzającym udostępniono stałe ekspozycje muzealne: archeologiczną, etnograficzną i historyczną. Przystąpiono też ponownie do organizowania konkursów na łęczycką sztukę ludową.

Muzeum w Łęczycy szczególnie dużo miejsca poświęcało kontaktom z twórcami ludowymi, nie tylko poprzez zakup ich prac, ale także osobiste spotkania i różnorodną pomoc.

W 1988 r. łęczyckie muzeum otrzymało od Ministerstwa Kultury i Sztuki pieniądze na zakup prac nagrodzonych w ogólnopolskim konkursie: "Diabeł w rzeźbie ludowej", a wykonanych w drewnie, kamieniu, żelazie i glinie. Dzięki temu uzupełniona została kolekcja rzeźb demonicznych Wśród tych ostatnich do najciekawszych należą rzeźby figuralne, wyobrażające diabła Borutę w różnych jego wcieleniach). Łęczyca ma obecnie największą w Polsce kolekcję muzealną tzw. diabelską, liczącą ponad 400 eksponatów.

Ważną dziedziną działalności Muzeum jest też konserwacja. Poddano jej część zbiorów m. in. meble, obrazy, dokumenty, numizmaty i tkaniny.

Dużą wagę przykłada się także do współpracy ze szkołami i młodzieżą, proponując różnotematyczne lekcje muzealne, spotkania z twórcami ludowymi oraz warsztaty. Szczególną pozycję w pracy Muzeum zajmuje ponadto działalność naukowa, koncentrująca się na wieloobszarowych badaniach historycznych, archeologicznych i etnograficznych. Ważną dziedziną działalności muzeum jest również wydawanie publikacji, spośród których na szczególną uwagę zasługują: "Legendy łęczyckie" (1960), "Ziemia Łęczycka. Szkice o teraźniejszości i przeszłości" (1964), Łęczyca dawna i nowa" (1967) i "Zamek w Łęczycy" (1978).

W 1986 r. Łęczyckie muzeum zmieniło swoj± nazwę na Muzeum Miasta Łęczycy. W 1989 r. muzeum przeszło pod zarz±d władz miasta. 3 kwietnia 1990 r. powrócono do nazwy: Muzeum w Łęczycy. Obecnym jego dyrektorem, jest Andrzej Borucki.

                                                                                                     Tomasz Stolarczyk

Muzeum w Łęczycy, ul. Zamkowa 1, 99-100 Łęczyca,
Biuro: tel/fax (0-24) 721-89-97, Zamek-obsługa turystyczna: tel. (0-24) 721-24-49, www.zamek.leczyca.pl, e-mail:muzeum@zamek.leczyca.pl


Informujemy, iż na stronie zamek.leczyca.info.pl są wykorzystywane pliki cookies. Stosujemy je w celach zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z naszego serwisu. Jeśli nie wyrażasz zgody - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Dowiedz się jak to zrobić i przeczytaj naszą Politykę Cookies.

administrator M.Koperkiewicz